Ισχυρό μήνυμα προς την Τουρκία από το νοτιοανατολικό άκρο της χώρας – Η Αθήνα επιμένει στον διάλογο, αλλά ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να απεμπολήσει κυριαρχικά δικαιώματα – Στο βάθος GSI και «Ασπίδα του Αχιλλέα» – Τα δύο νέα κίνητρα των 5.000 ευρώ για το Καστελλόριζο
Με ένα μήνυμα που συνδύαζε αποτροπή, ψυχραιμία και επιμονή στον διάλογο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε το Καστελλόριζο για να χαράξει εκ νέου τις «κόκκινες γραμμές» της Αθήνας απέναντι στην Άγκυρα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοτουρκικές σχέσεις εμφανίζουν και πάλι σημάδια έντασης.
Η παρουσία του πρωθυπουργού στο ακριτικό νησί είχε ισχυρό πολιτικό και συμβολικό αποτύπωμα. Από το νοτιοανατολικό άκρο της ελληνικής επικράτειας, λίγα μόλις χιλιόμετρα από τις τουρκικές ακτές, η κυβέρνηση θέλησε να καταστήσει σαφές ότι η στρατηγική των «ήρεμων νερών» δεν σημαίνει ούτε υποχώρηση ούτε αποδοχή αμφισβητήσεων.
«Δεν απειλούμε κανέναν, αλλά δεν δεχόμαστε απειλές και υποδείξεις από κανέναν», ήταν η φράση με το μεγαλύτερο πολιτικό βάρος στην τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Η γραμμή της Αθήνας: Διάλογος χωρίς εκπτώσεις στην κυριαρχία
Ο πρωθυπουργός έστειλε ευθέως μήνυμα προς την Τουρκία ότι η Αθήνα επιδιώκει σχέσεις χωρίς εντάσεις και προκλήσεις, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας, ξεκαθαρίζοντας όμως ταυτόχρονα ότι η ελληνική στάση δεν πρέπει να παρερμηνεύεται.
«Η σύνεσή μας δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως αδυναμία», υπογράμμισε, θέτοντας ουσιαστικά το πλαίσιο μέσα στο οποίο η κυβέρνηση επιθυμεί να κινηθούν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις την επόμενη περίοδο.
Το μήνυμα της Αθήνας είναι διπλό: από τη μία πλευρά, διατήρηση ανοικτών διαύλων και αποφυγή μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσηςκαι, από την άλλη, πλήρης ετοιμότητα για την προάσπιση της εθνικής ακεραιότητας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέμεινε ότι ο διάλογος δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας αλλά «επιλογή αυτοπεποίθησης και πίστης στο Διεθνές Δίκαιο».
Οι νέες «αναταράξεις» στις σχέσεις με την Τουρκία
Η παρέμβαση του πρωθυπουργού αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Άγκυρα επαναφέρει το τελευταίο διάστημα ζητήματα που η Αθήνα θεωρεί ότι δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Στην τουρκική ρητορική έχουν επιστρέψει αναφορές στην αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων, ενώ συνεχίζονται οι διαφορετικές προσεγγίσεις των δύο χωρών ως προς τις θαλάσσιες ζώνες, την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα.
Η ελληνική κυβέρνηση διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να απεμπολήσει δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο, επιχειρώντας παράλληλα να κρατήσει τη συζήτηση μακριά από ένα νέο σπιράλ έντασης.
Η επιλογή του Καστελλόριζου για την αποστολή αυτού του μηνύματος κάθε άλλο παρά τυχαία ήταν. Το ακριτικό νησί βρίσκεται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο και αποτελεί σημείο ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Ανοιχτός ο δίαυλος Αθήνας – Άγκυρας
Παρά τη σκλήρυνση της δημόσιας ρητορικής, Αθήνα και Άγκυρα φέρονται αποφασισμένες να μην επιτρέψουν στις λεκτικές αντιπαραθέσεις να οδηγήσουν σε πλήρη ανατροπή της προσπάθειας αποκλιμάκωσης των τελευταίων ετών.
Ο δίαυλος επικοινωνίας σε υψηλό πολιτικό επίπεδο παραμένει ανοιχτός, ενώ και στις δύο πλευρές υπάρχει η εκτίμηση ότι πρέπει να αποτραπεί η επιστροφή σε περιόδους παρατεταμένης κρίσης.
Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι το επόμενο διάστημα θα είναι ανέφελο. Αντιθέτως, μπροστά βρίσκονται ζητήματα που μπορούν να λειτουργήσουν ως τεστ αντοχής των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Το μεγάλο τεστ του GSI
Ένα από αυτά είναι το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, Great Sea Interconnector (GSI).
Το φιλόδοξο υποθαλάσσιο ενεργειακό έργο βρίσκεται ψηλά στην κυβερνητική ατζέντα και η υλοποίησή του συνδέεται όχι μόνο με την ενεργειακή στρατηγική της Ελλάδας και της Κύπρου αλλά και με τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι θαλάσσιες έρευνες που απαιτούνται για την ανάπτυξη του έργου θεωρούνται ένα από τα σημεία στα οποία θα φανεί στην πράξη κατά πόσο η σημερινή πολιτική αποκλιμάκωσης με την Τουρκία μπορεί να αντέξει όταν στο τραπέζι μπαίνουν ζητήματα θαλάσσιων ζωνών και κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η Αθήνα επιδιώκει ταυτόχρονα να ενισχύσει τις ευρωπαϊκές και περιφερειακές συμμαχίες γύρω από τα μεγάλα ενεργειακά σχέδια της Ανατολικής Μεσογείου.
Μητσοτάκης και για την «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Στο ίδιο γεωπολιτικό και αμυντικό κάδρο εντάσσεται και η παρέμβαση του πρωθυπουργού για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», το σχέδιο που φιλοδοξεί να αναβαθμίσει δραστικά την ελληνική αεράμυνα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θέλησε να κλείσει τη συζήτηση που είχε ανοίξει γύρω από τον πηγαίο κώδικα του συστήματος, διευκρινίζοντας ότι το κεντρικό λογισμικό διοίκησης και ελέγχου θα είναι ελληνικό και θα αναπτυχθεί από ελληνικές εταιρείες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, με την απαιτούμενη επιχειρησιακή και τεχνολογική υποστήριξη.
Πρόκειται για μια παράμετρο με ιδιαίτερη σημασία, καθώς η δυνατότητα εθνικού ελέγχου κρίσιμων αμυντικών συστημάτων αποτελεί κεντρικό στοιχείο της προσπάθειας για μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία.
Δύο παρεμβάσεις των 5.000 ευρώ για το Καστελλόριζο
Πέρα από τα εθνικά μηνύματα, η επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Καστελλόριζο συνοδεύτηκε και από συγκεκριμένες εξαγγελίες για όσους ζουν και εργάζονται στο νησί.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει τη θεσμοθέτηση μόνιμου ετήσιου μισθολογικού κινήτρου 5.000 ευρώ για το προσωπικό των δημόσιων υπηρεσιών, των Σωμάτων Ασφαλείας και των Ενόπλων Δυνάμεων που υπηρετούν στο Καστελλόριζο.
Παράλληλα, προβλέπεται ειδικό κίνητρο εγκατάστασης και παραμονής 5.000 ευρώ ετησίως ανά νοικοκυριό.
Το συγκεκριμένο ποσό θα είναι αφορολόγητο και ακατάσχετο, ενώ θα προσαυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο παιδί.
Με τις παρεμβάσεις αυτές, το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να συνδέσει την εθνική στρατηγική με τη δημογραφική και κοινωνική θωράκιση της ακριτικής Ελλάδας. Το μήνυμα είναι ότι η παρουσία του κράτους στα σύνορα δεν εξαντλείται στην άμυνα και τη διπλωματία, αλλά περνά και μέσα από τη δυνατότητα των ακριτικών περιοχών να κρατήσουν μόνιμο πληθυσμό.
Το πολιτικό μήνυμα πίσω από την επίσκεψη
Η επίσκεψη Μητσοτάκη στο Καστελλόριζο είχε τελικά δύο αποδέκτες.
Ο πρώτος ήταν η Τουρκία: διάλογος ναι, αμφισβήτηση κυριαρχίας όχι.
Ο δεύτερος ήταν το εσωτερικό της χώρας και κυρίως οι κάτοικοι των ακριτικών νησιών, προς τους οποίους η κυβέρνηση θέλησε να δείξει ότι η παρουσία του κράτους θα είναι μόνιμη και όχι συμβολική.
Η Αθήνα φαίνεται αποφασισμένη να κρατήσει ανοιχτή την πόρτα της συνεννόησης με την Άγκυρα, χωρίς όμως να μετακινεί ούτε εκατοστό τις πάγιες ελληνικές θέσεις για την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα.
Και το Καστελλόριζο, για ακόμη μία φορά, γίνεται το σημείο από το οποίο εκπέμπεται ένα μήνυμα με πολύ μεγαλύτερη εμβέλεια από το γεωγραφικό του μέγεθος.
πηγή:todaypress.gr
