Δεν αποτελεί πλέον ένα σπάνιο ή περιστασιακό φαινόμενο. Ο λαγοκέφαλος, ένα από τα πιο επικίνδυνα και τοξικά ψάρια της Μεσογείου, έχει εγκατασταθεί μόνιμα στις ελληνικές θάλασσες, προκαλώντας σοβαρή ανησυχία σε επιστήμονες, αλιείς και αρμόδιες αρχές.
Τα τελευταία χρόνια οι εμφανίσεις του καταγράφονται όλο και συχνότερα σε πολλές περιοχές του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου, με τους ειδικούς να προειδοποιούν ότι η εξάπλωσή του αποτελεί πλέον μια από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές προκλήσεις για το θαλάσσιο οικοσύστημα της χώρας.
Γιατί ο λαγοκέφαλος θεωρείται τόσο επικίνδυνος
Ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) περιέχει στα εσωτερικά του όργανα μια εξαιρετικά ισχυρή νευροτοξίνη, την τετροδοτοξίνη, η οποία συγκαταλέγεται στις πιο θανατηφόρες φυσικές ουσίες που υπάρχουν στη φύση.
Η συγκεκριμένη τοξίνη δεν καταστρέφεται ούτε με το ψήσιμο, ούτε με το βράσιμο, ούτε με οποιαδήποτε άλλη μορφή μαγειρέματος. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και μικρή ποσότητα από το ψάρι μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά επικίνδυνη για τον άνθρωπο.
Η δηλητηρίαση μπορεί να προκαλέσει:
- Μούδιασμα στα άκρα και το πρόσωπο
- Έντονες αναπνευστικές δυσκολίες
- Μυϊκή παράλυση
- Καρδιαγγειακές επιπλοκές
- Αναπνευστική ανεπάρκεια
- Θάνατο σε σοβαρές περιπτώσεις
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδικό αντίδοτο για την τετροδοτοξίνη.
Για τον λόγο αυτό οι ελληνικές και ευρωπαϊκές αρχές απαγορεύουν αυστηρά την εμπορία και κατανάλωσή του.
Πώς έφτασε στις ελληνικές θάλασσες
Το συγκεκριμένο είδος προέρχεται από τα θερμά νερά του Ινδικού και του Ειρηνικού Ωκεανού.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι πέρασε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, ακολουθώντας το φαινόμενο που είναι γνωστό ως «λεσσεψιανή μετανάστευση», δηλαδή τη μετακίνηση θαλάσσιων οργανισμών από την Ερυθρά Θάλασσα προς τη Μεσόγειο.
Η αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων λόγω της κλιματικής αλλαγής δημιούργησε ιδανικές συνθήκες για την εγκατάστασή του στις ελληνικές θάλασσες.
Σήμερα ο λαγοκέφαλος έχει πλέον αναπαραγόμενους πληθυσμούς στην Ελλάδα, γεγονός που σημαίνει ότι δεν πρόκειται για ένα προσωρινό φαινόμενο αλλά για μια μόνιμη πραγματικότητα.
Οι περιοχές όπου έχει εξαπλωθεί
Οι πρώτες μεγάλες συγκεντρώσεις καταγράφηκαν στην Κρήτη, στη Ρόδο, στο Καστελλόριζο και στα Δωδεκάνησα.
Πλέον όμως εμφανίζεται σε ολοένα και περισσότερες περιοχές του Αιγαίου και του Ιονίου, ενώ αντίστοιχα περιστατικά έχουν καταγραφεί στην Κύπρο, την Τουρκία, το Ισραήλ και τη Μάλτα.
Αλιείς αναφέρουν ότι συναντούν πλέον συχνά άτομα που ξεπερνούν τα 10 κιλά, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν καταγραφεί ψάρια βάρους έως και 15 κιλών.
Ο εφιάλτης των ψαράδων
Πέρα από τον κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, ο λαγοκέφαλος αποτελεί τεράστιο πρόβλημα και για την αλιεία.
Τα εξαιρετικά δυνατά δόντια του μπορούν να κόψουν εύκολα δίχτυα, παραγάδια και αλιευτικό εξοπλισμό, προκαλώντας σημαντικές οικονομικές ζημιές στους επαγγελματίες ψαράδες.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, οι απώλειες εισοδήματος για έναν επαγγελματία αλιέα μπορούν να φτάσουν αρκετές χιλιάδες ευρώ ετησίως, καθώς εκτός από τις καταστροφές στα δίχτυα, ο λαγοκέφαλος καταναλώνει και τα ψάρια που έχουν ήδη παγιδευτεί.
Πολλοί ψαράδες δηλώνουν ότι έχουν αναγκαστεί να αλλάξουν εντελώς τον τρόπο που εργάζονται, προκειμένου να περιορίσουν τις ζημιές.
Κίνδυνος και για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα
Η παρουσία του λαγοκέφαλου δεν επηρεάζει μόνο τους ανθρώπους αλλά και ολόκληρα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Ως επιθετικός θηρευτής τρέφεται με πολλά διαφορετικά είδη ψαριών, μαλακίων και καρκινοειδών, διαταράσσοντας τις φυσικές ισορροπίες της Μεσογείου.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η ανεξέλεγκτη εξάπλωσή του μπορεί να οδηγήσει σε μείωση τοπικών πληθυσμών ψαριών και να επηρεάσει την αλιευτική παραγωγή σε ολόκληρες περιοχές.
Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες
Οι αρμόδιες υπηρεσίες καλούν τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.
Σε περίπτωση εντοπισμού λαγοκέφαλου συνιστούν:
✔ Να μην καταναλώνεται ποτέ.
✔ Να αποφεύγεται η επαφή με γυμνά χέρια.
✔ Να ενημερώνονται οι λιμενικές ή αλιευτικές αρχές.
✔ Να μην επιστρέφεται στη θάλασσα χωρίς οδηγίες των αρμοδίων υπηρεσιών.
✔ Να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή σε παιδιά και λουόμενους όταν εντοπίζεται κοντά σε ακτές.
Ένα πρόβλημα που ήρθε για να μείνει
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι ο λαγοκέφαλος δεν αποτελεί πλέον έναν περιστασιακό επισκέπτη των ελληνικών θαλασσών. Η παρουσία του συνδέεται άμεσα με τις αλλαγές που προκαλεί η κλιματική κρίση στα θαλάσσια οικοσυστήματα και αναμένεται να απασχολήσει την Ελλάδα και τα επόμενα χρόνια.
Η συνεχής παρακολούθηση των πληθυσμών του, η ενημέρωση των πολιτών και η στήριξη των αλιέων θεωρούνται τα βασικά όπλα απέναντι σε έναν θαλάσσιο εισβολέα που έχει ήδη αλλάξει τον χάρτη της Μεσογείου.
πηγή:todaypress.gr
